مدير موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» در گفتگو با برنا:

برنامه جديد نمايه تا خردادماه در کتابخانه هاي عمومي نصب مي شود

سرويس فرهنگي برنا:

موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» زير نظر نهاد کتابخانه هاي عمومي کشور به فعاليت هايي چون توليد محصولات نرم افزاري نمايه، نسخه جامع کتابداري و نسخه آسان، کاملترين آرشيو ديجيتالي نشريات در ده سال گذشته منطبق با خواست کاربران مي پردازد.

در حال حاضر بيش از 850 کتابخانه عمومي براي تامين نيازهاي اطلاعاتي پژوهشگران و دانشجويان از لوح فشرده نمايه استفاده مي کنند که تا پايان سال 87 اين تعداد به 1 هزار و 800 کتابخانه خواهد رسيد. بسياري از سازمان ها، موسسات، نهادها و دانشگاه هاي کشور همانند دانشگاه تهران، دانشگاه علامه طباطبايي، دانشگاه فردوسي مشهد، مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي، مرکز پژوهش هاي علمي و صنعتي، صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و ... از کابران اين موسسه هستند.

محمدرضا اخضريان مدير موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» در گفتگو با خبرنگار سرويس فرهنگي برنا گفت: نمايه سازي عملکردي علمي پژوهشي براي دسترسي سريع و آسان به اطلاعات است. يکي از معروف ترين موسساتي که در دنيا اين کار را انجام مي دهد و نامش در کشور ما شناخته شده، موسسه اي به نام «ISI» است. در نمايه سازي، بازيابي يک مقاله با هر موضوعي براي پژوهشگر آسان مي شود.

وي افزود: در سال 72-71 نهاد کتابخانه هاي عمومي کشور به اين نتيجه رسيد که بايد دسترسي به مقالات کشور که در مجلات و نشريات مختلف منتشر مي شود، براي پژوهشگران ساده شود، بر همين اساس تصميم گرفتند با استفاده از روش هاي ساده و رايج آن زمان دست به فهرست نويسي، که يکي از تخصص هاي حوزه کتاب است، بزنند. دکتر مولانا در بازديد از موسسه نمايه اين تعبير زيبا را داشت که «نمايه جامعه شناسي دانش بشري است».

مدير عامل موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» در ادامه گفت: ساده ترين شکل نمايه سازي به اين صورت است که عنوان هاي موضوعي مجموعه مقالاتي که در کشور منتشر مي شود در اختيار کاربران قرار گيرد.

اخضريان افزود: به عنوان مثال فردي مي خواهد در مورد موضوعي مثل "کتاب خواني" در کشور تحقيق و پژوهش انجام دهد. نمايه سازي و فهرست سازي ليستي از تمام مقالاتي که پيرامون "کتاب خواني" در نشريات مختلف منتشر شده در اختيار اين فرد مي گذارد. به طور مثال اين که مجله "الف" در شماره "ب" خود در مورد کتابخواني مطلب نوشته است. اين ساده ترين شکل فهرست نويسي است که در زمان تاسيس موسسه نمايه انجام مي شد.

وي اظهار داشت: از سال 76 به بعد «نمايه» به اين نتيجه رسيد که صرفا ارائه سر عنوان هاي موضوعي مجلات کافي نيست و بهتر است متن مقالات نيز جمع آوري شود. از آن زمان به بعد تمام متن مقاله ها در CD هايي که ماه به ماه به کاربران عرضه مي شود، ارائه مي کنيم.

اخضريان با اشاره به 630 هزار مقاله آرشيو شده در «نمايه» گفت: پيش از اين ما حدود 350 عنوان نشريه را بررسي مي کرديم اما در حال حاضر 450 عنوان نشريه شامل تمام روزنامه هاي معتبر کشور، ماهنامه ها، هفته نامه ها و ... را بررسي مي کنيم. هم چنينن محتواي مقالات را از سطح عمومي به سطح تخصصي و علمي، پژوهشي ارتقا داده ايم.

مدير عامل موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» تصريح کرد: در طول يک ماه بيش از 5 هزار عنوان مقاله را نمايه سازي مي کنيم و اين تعداد به صورت مداوم، به روز مي شود. با اشتراک ساليانه کاربران، هر ماه CD هاي مقالات جديد برايشان ارسال مي شود.

وي افزود: همه پژوهشگران امکان دارند از اين مقالات استفاده بکنند. مشترکان ما از نقاط مختلف هستند، تقريبا همه کتاب خانه هاي عمومي، برخي از سايت هاي خبري و بسياري از افراد به صورت شخصي از اين نرم افزار استفاده مي کنند. يکي ديگر از کارهايي که موسسه «نمايه» انجام مي دهد فهرست نويسي کتاب هايي است که وارد کتابخانه هاي عمومي مي شوند.

نمايه سازي بايد مطابق با نياز هاي بومي باشد

مدير موسسه فرهنگي و اطلاع رساني «نمايه» با بيان اين مطلب گفت: نمايه سازي مقالات کشور را بايد مطابق نيازهاي بومي خودمان انجام دهيم. بايد به يک موسسه نمايه سازي داخلي توجه شود چرا که ما نيازهاي پژوهشگران خود را مي دانيم.

وي افزود: بهترين حمايتي که مي توان از نمايه سازي داخلي داشت، اعتماد است. بايد اين حمايت معنوي وجود داشته باشد که مقاله اي را که ما نمايه سازي مي کنيم، مورد اطمينان است. اما به طور کلي حمايت آن چناني از ما نشده، فعاليت ما در داخل موسسه تعريف شده است.

اخضريان در پايان گفت: بعد از نمايشگاه کتاب لوح فشرده جديد نمايه شامل تمام سرعنوان هاي مقالاتي که تا به حال آرشيو شده عرضه مي شود.