|
«همت اگر سلسله جنبان شود»عنوان سرمقاله روزنامه جام جم
به قلم مهدي فضائلي است كه در آن مي خوانيد؛
فيزيكدانان، «نيرو» را عامل انجام كار ميدانند و فقط در صورتي
كه اعمال نيرو به جابهجايي جسم منجر شود، به آن واژه «كار»
اطلاق ميكنند.
بنابراين اگر نيرويي بر يك جسم وارد شود ولي نتواند آن را
جابهجا كند، كار انجام شده برابر صفر است. البته همه با اين
نظر فيزيكدانان موافق نيستند و بسياري معتقدند، همين كه براي
انجام كاري «نيرو» صرف شود ارزشمند است و قابل تقدير، ضمن اين
كه در صورت تناسب بين «نيرو» و «كار» مورد نظر و نبود مانع،
نيروي صرف شده حتما به نتيجه خواهد رسيد. مطابق تعريف عالمان
فيزيك، «همت» را ميتوان نيرويي دانست كه براي انجام كار صرف
ميشود.
برخي نيز «همت» را عزم جدي همراه با «عشق» براي دستيابي به
مقصود دانستهاند. جايگاه «همت» هم در ادبيات ملي و هم در
فرهنگ اسلامي، جايگاهي رفيع است.
«همت بلند دار كه مردان روزگار
از همت بلند به جايي رسيدهاند»
يا
«همت اگر سلسله جنبان شود
مور تواند كه سليمان شود»
و
يا
«اهل همت را ز ناهمواري گردون چه باك
سير انجم را چه غم كاندر زمين چون و چراست»
اميرمومنان(ع) نيز در حكمت 47 نهجالبلاغه ميفرمايند: «قدر
الرجل علي قدر همته» (ارزش انسان به ميزان همت اوست)
سال
89 از سوي ولي امر مسلمين، سال «همت مضاعف، كار مضاعف»
نامگذاري شد تا شاهد صرف نيروي بيشتر و عزم جديتر همراه با
عشق باشيم و كارهاي بزرگتر و بيشتري به انجام برسد.
جهت
اين همت و كار مضاعف نيز روشن است؛ دستيابي به «پيشرفت» و
«عدالت» كه شعار محوري دهه چهارم انقلاب اسلامي است.
همت
و كار مضاعف اگرچه تمامي عرصهها از سياست تا اقتصاد و از
فرهنگ تا علم و دانش را در برميگيرد اما اولويت در «مبارزه با
فقر، فساد و بيعدالتي» است.
پرسش مهم در اين ميان، شناخت موانع همت و كار است؛ پرسشي كه
دستيابي به پاسخ آن، ما را در دستيابي به سرمايه ارزشمند «همت»
و ثمربخش بودن آن، يعني انجام «كارهاي بزرگ» مدد
ميرساند.براساس مدلي ميتوان «بياعتمادي»، «عدم تعهد»، «عدم
مسووليتپذيري» و «عدم توجه به اهداف» را مهمترين موانع
دستيابي به «همت مضاعف، كار مضاعف» در سطوح خرد و كلان
دانست.در مدل موردنظر «اعتماد» محور و نقطه ثقل پيشرفت و
كارآمدي است، هرچند اين چهار عامل هر يك ريشه در ديگري دارد.
بياعتمادي مردم نسبت به يكديگر يا به نظام و مسوولان و برعكس
يا بياعتمادي نهادها به يكديگر مثلا دولت و مجلس، موجب از دست
رفتن تعهد جمعي ميشود و عدم تعهد جمعي روحيه مسووليتپذيري را
از بين ميبرد. ملت و مسوولاني كه مسووليتپذير نباشند، به
اهداف ملي توجه نميكنند و منافع فردي و حزبي را بر منافع ملي
يا مصالح عمومي ترجيح ميدهند.لذا هر حركتي كه در جهت كاهش
اعتماد در جامعه انجام شود. حركتي است براي آسيب رساندن به
سرمايه اجتماعي و عدم دستيابي به اهداف ملي و مردم و مسوولان
بايد در برابر چنين حركتهايي هوشيار باشند. تكليف دشمن روشن
است؛ اما دوستاني كه از سر غفلت و دوست نماهايي كه همسو با
دشمن در مسير بياعتمادي گام برميدارند، نيازمند مراقبت بيشتر
هستند.
در
پايان، سال 89 همت كنيم شعار كمتر بدهيم و همت مضاعف به كار
گيريم سمينار و كنگره و همايش براي «همت مضاعف، كار مضاعف»
برگزار نكنيم! |
